Katalog on-line

Czternaste spotkanie z cyklu „W klimatach dawnej Ustki” zgromadziło zarówno stałych bywalców zainteresowanych historią miasta, jak i gości z Polski oraz z zagranicy. Dzięki połączeniu online byli z nami członkowie rodzin bohaterów opisywanych historii, co nadało spotkaniu szczególnie poruszający charakter.

Rozmowy poświęcone były wypadkom na morzu – zarówno tym, które zakończyły się szczęśliwie, jak i tragediom, które na zawsze odcisnęły piętno na losach rodzin.

Pierwszą powojenną katastrofą morską był dramat z 22 lipca 1945 roku, kiedy to w kanale portowym zatonął jacht „Kania”. Przyczyną był gwałtowny orkan, który nawiedził Pomorze w środku lata – w dniu, gdy ówczesny Postomin (dzisiejsza Ustka) z okazji otwarcia kursu żeglarstwa morskiego odwiedziło wielu dostojników państwowych.

Wspomniano również tragiczne wydarzenia z 14 sierpnia 1946 roku, kiedy śmierć z powodu przeładowanej szalupy poniosły cztery osoby. Jedną z nich była adwokat i kierowca rajdowy Zofia Deczyńska, która oddała swoją kamizelkę ratunkową harcerce, ratując jej życie.

Podczas spotkania przywołano także historię Józefa Machaczki (służył na Zaruskim), losy statku „Orkan”, który w 1947 roku osiadł na mieliźnie w pobliżu Ustki, a także tragedię na jeziorze Gardno, gdzie zginęły harcerki z Łodzi.

Nie zabrakło również wspomnień o dramatycznej katastrofie z grudnia 1959 roku, kiedy kuter Łeb-30 podczas sztormu zaplątał się w sieci przy wejściu do usteckiego portu. W wyniku tego zdarzenia zginęła cała załoga. Szczególnie poruszające było wspomnienie o Stanisławie Witasie – doświadczonym żołnierzu, odznaczonym pracowniku morza, który zamarzł na maszcie kutra.

Odpowiedzialnością za tę tragedię obarczono szypra Gerharda Kusza. Sprawa przez wiele lat powracała w mediach, jednak ostatecznie śledztwo w sprawie akcji ratunkowej zostało umorzone. W cieniu tych wydarzeń pozostała kwestia porzuconych sieci przy wejściu do portu – temat, który przez lata nie doczekał się należytej uwagi.

Obecny na spotkaniu dr Pokorny przywołał także historię Józefa Jezierskiego, który zginął wskutek eksplozji bomby z czasów II wojny światowej, wyłowionej przez kuter. Było to kolejne przypomnienie, jak długo wojenne zagrożenia dawały o sobie znać na Bałtyku. Uzupełnieniem tych trudnych i często bolesnych historii były opowieści o szczęśliwych zdarzeniach, które dziś wywołują uśmiech na twarzach słuchaczy.

Obecny na spotkaniu Antoni Kustusz wspominał swojego ojca, Zygmunta Kustusza – szczęśliwego szypra, znanego z dyscypliny i dbałości o porządek, o którym mawiano, że jego kuter „nigdy nie śmierdział rybami”. Był on człowiekiem szanowanym przez swoją załogę, a jego historia zapewne na długo zapadnie w pamięć uczestników spotkania. Opowieść dotyczyła niemal cudownego ocalenia kutra Ust-30 w 1956 roku. W okresie świątecznym jednostka, z powodu silnego sztormu, nie mogła wejść do portu. W pewnym momencie – ku zdumieniu i ogromnej radości oczekujących na nabrzeżu bliskich – kuter wraz z załogą wykonał niezwykły manewr, „przelatując” nad falochronem. Ta niezwykła historia przejdzie zapewne do lokalnej tradycji jako opowieść o „latającym kutrze Kustusza”.

Dzięki nagranym materiałom filmowym uczestnicy spotkania mogli również zobaczyć i wysłuchać wspomnień ocalałych z kutra Ust-46 – Leona Drycza oraz Ryszarda Kierusa. Symbolicznie zamknięto opowieści o katastrofach rokiem 2000, kiedy to przy wejściu do portu zatonęła pogłębiarka „Stułbia”. Tym razem los okazał się równie łaskawy – cała załoga została uratowana i nikt nie ucierpiał.

Historia morza to nie tylko dramaty i straty, ale również niezwykłe ocalenia, odwaga i nadzieja, które na zawsze pozostają w pamięci lokalnej społeczności.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom – zarówno obecnym na miejscu, jak i tym, którzy dołączyli online – za obecność, uważność i dzielenie się wspomnieniami, które wspólnie tworzą żywą historię Ustki.

Szczególne wyrazy wdzięczności kierujemy do prowadzącej spotkanie, dziennikarki Bogumiły Rzeczkowskiej Miłka Rzeczkowska, za staranne przygotowanie oraz pełne wrażliwości i profesjonalizmu poprowadzenie tego wyjątkowego wieczoru.

Na marcowym spotkaniu dyskutowaliśmy o książce Agnieszki Król i Jacka Wasilewskiego „ Uwięzieni w słowach rodziców”. Jest to książka, która pozwala czytającemu „wejść” w siebie i spróbować spojrzeć na swoje życie przez pryzmat dzieciństwa. Podczas rozmowy zastanawiałyśmy się czy zaklęcia ”zła” i „dobra” w jakikolwiek sposób determinują nasze dorosłe życie i mają na nie wpływ.

Następne spotkanie odbędzie się 16 kwietnia. Dyskutować będziemy o książce Juliana Burnesa „ Jedyna historia”.

Pozdrawiamy Weronika Głowacka, Kamila Romaniak i Monika Ogrodnik

Magia legend – warsztaty literackie z Danielem Odiją

Jak powstają legendy i skąd bierze się ich niezwykła magia? Nad tym zastanawiali się uczniowie klasy 6 ze Szkoły Podstawowej nr 2 podczas warsztatów literackich „Magia legend” prowadzonych przez pisarza Daniela Odiję.

Podczas spotkania młodzi uczestnicy zanurzyli się w fascynującym świecie opowieści inspirowanych dawnymi podaniami i legendami Pomorza. Rozmawiali o tym, jak rodzą się legendy – z tajemniczych zdarzeń, niezwykłych miejsc, a czasem z wyobraźni ludzi, którzy chcą wytłumaczyć to, co niewidzialne lub trudne do zrozumienia.

Uczniowie tworzyli własne historie, w których pojawiały się magiczne przedmioty, sekrety ukryte w naturze i niezwykłe moce. Jednym z pomysłów była na przykład czterolistna koniczyna, dzięki której można zobaczyć rzeczy niewidzialne dla innych – ukryte postacie, dawne ślady historii czy sekrety skrywane przez otaczający nas świat. Takie motywy stały się inspiracją do powstawania nowych, oryginalnych legend.

Podczas warsztatów uczestnicy nie tylko pisali swoje opowieści, ale również nadawali im książkową formę. Projektowali okładki, tworzyli krótkie opisy zachęcające do przeczytania historii oraz przygotowywali ilustracje do swoich legend. Każda praca była inna – pełna wyobraźni, humoru, tajemnicy i niezwykłych bohaterów.

Spotkanie upłynęło w twórczej atmosferze, pełnej pomysłów, rozmów i inspiracji. Warsztaty pokazały, że legendy mogą powstawać także dziś – wystarczy odrobina wyobraźni, ciekawość świata i chęć opowiadania historii.

Dziękujemy Danielowi Odii za inspirujące spotkanie oraz uczniom za ich kreatywność i fantastyczne pomysły. Kto wie – może właśnie podczas tych warsztatów powstały legendy, które kiedyś będą opowiadane dalej?

Warsztaty zrealizowano w ramach projektu Biblioteki Miejskiej w Ustce "Twoje Miejsce - Twoja Historia - Poznaj ją".

Projekt finansowany w ramach Kulturalnego Orlenu, który jest organizowany przez ORLEN Art & Science ORLEN S. A. i Fundacja ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza.